Codependency: mijn zelfvertrouwen wordt nooit beter

Een vriend vertelde laatst: “Op zich geloof ik dat je kan werken aan je zelfvertrouwen. Alleen denk ik niet dat mijn zelfvertrouwen ooit beter wordt”.

In dit artikel schrijf ik over codependency, de afhankelijkheid van anderen of externe factoren voor de bevestiging van jezelf.

Iedereen kan dus groeien en sterker worden, behalve hijzelf. Hij heeft zich erbij neergelegd en veroordeelt de vooruitgang die hij heeft gemaakt in de afgelopen jaren. Dit is niet goed genoeg geweest. En ik heb het vermoeden dat hij het zichzelf niet waard vindt om iemand te zijn met zelfvertrouwen. Ik vroeg hem, “Hoe kan je je zelfvertrouwen verbeteren als je het bij voorbaat geen kans geeft? Het is als een heerlijk koekje die voor je neus staat, alleen deze zal je nooit proeven. Je hebt jezelf namelijk overtuigd dat je het niet verdient. En wat houdt zelfvertrouwen in?”.

Hij is voor anderen heel zorgzaam, vriendelijk en meegaand. Je weet dat je op hem kan rekenen wanneer je hulp nodig hebt. Het maakt niet uit hoe laat het is, hij staat klaar voor je. Ik heb hem nooit boos gezien. En hij vertelde ook dat hij het aantal flinke ruzies op twee handen kan tellen. Misschien herken je jezelf of iemand van dichtbij die zich vergelijkbaar opstelt.

Zijn zorgzame persoonlijkheid is onwijs mooi. Het is ook niet verkeerd om klaar te staan voor anderen. De wereld zou positief veranderen wanneer iedereen denkt aan zijn omgeving. Alleen hij vergeet zichzelf. Het lukt hem niet om de liefde en aandacht die hij moeiteloos aan anderen geeft aan zichzelf te geven. Dit zorgt voor een leegte van binnen.

De zoektocht naar liefde & bevestiging

Deze leegte is op te vullen door het zoeken naar liefde en bevestiging vanuit externe factoren. Zoals de aandacht van iemand, het nemen van een warm bad, het luisteren naar een liedje of een andere vorm van afleiding. Hierdoor wordt afhankelijkheid van en een emotionele verslaving aan de externe factoren gecreëerd. Je hebt de ander namelijk nodig om jezelf waardig te vinden. Je hebt de ander dus verantwoordelijk gemaakt voor jouw gevoel. Zonder de ander kan je jezelf niet de liefde en het vertrouwen geven. En als de ander wegvalt, komt de leegte extra hard terug. Ook is het gevoel dat de ander je geeft verslavend. Het voelt fijn, dit wil je, en daardoor hunker je er continue naar.

Coping mechanismen

Het patroon om externe factoren in te zetten om de leegte op te vullen is een coping mechanisme om te overleven. Deze zijn nodig, alleen niet het meest effectief. Op het moment dat de ander jou niet de bevestiging geeft, stel doordat hij of zij niet direct de telefoon beantwoordt, raak je in paniek. Dit kan extreme vormen aannemen, je wordt bijvoorbeeld angstig om diegene te verliezen en alleen achter te blijven. Je lichaam kan letterlijk bevriezen. Dit is een stressreactie en geen effectieve oplossing van het lichaam.

Terug naar je jeugd

Maar toch ontwikkelen we deze mechanismen van jongs af aan. Je thuissituatie tijdens de jeugd is van invloed op hoe je je gedraagt als volwassene. Je ouders hebben hun best gedaan voor je. Maar wanneer je ouders niet beschikbaar waren of niet goed wisten wat jij als klein jongetje of meisje nodig had is de kans aanwezig dat je angstig gehecht bent aan anderen. Je kon niet onvoorwaardelijk rekenen op je ouders. Het ontvangen van liefde, steun en aandacht is ook niet onvoorwaardelijk geweest. Je hebt dus geleerd dat je op bepaalde momenten voorwaardelijk liefde ontvangt. Dit is normaal geworden tijdens je jeugd en dat heb je meegenomen naar het volwassen leven.

Terugkerend naar mijn vriend. Hij heeft geleerd om liefde te ontvangen wanneer hij aardig is voor anderen. Dus hij moet een ‘goed persoon’ zijn om liefde te ontvangen. Het is voor hem belangrijk om te leren dat hij de liefde aan zichzelf kan geven en wat onvoorwaardelijke liefde is. Ook is het belangrijk dat hij inziet dat hij alleen zichzelf kan helpen, en dat anderen of externe factoren hem niet kunnen redden. Dus op de momenten dat hij in paniek is, kan hij zichzelf de volledige aandacht en liefde geven om weer rustig te worden en te vertrouwen op zichzelf. Deze zorg komt van binnenuit. Dit is een verandering naar zelfliefde.

Voor iedereen is de eerste stap om te realiseren dat je je zelfvertrouwen vanuit externe factoren haalt. Hierdoor word je je bewust van een belemmerend patroon. Het is hierna jouw taak om te leren voor jezelf te zorgen. Jij moet zorgen voor het kleine jongetje of meisje in je dat heeft geleerd afhankelijk te zijn van anderen voor bevestiging. Alleen hoe doe je dat in het dagelijkse leven?

Zorgen voor jezelf

Je coping mechanisme wordt geactiveerd in stressvolle momenten. Je zal veel gedachten, emoties en gevoelens ervaren. Vaak identificeer je je ermee, zoals: “Ik ben bang”. Echter, jij bent niet je gedachten, emoties en gevoelens. Je kan ze namelijk observeren vanaf een afstand. Hierdoor verandert het naar “Ik voel mij bang”. Door deze stressreactie een naam te geven wordt het eenvoudiger om te observeren wat er gebeurt. “Oh, Hendrik is aan het kletsen”. Verzin een naam die neutraal is en zeker niet negatief. Want alles wat onderdeel is van het coping mechanisme is oké, het mag er zijn, en jij gaat ervoor zorgen.

Wanneer je realiseert dat je in de stress bent en zoekt naar de hulp van iets of iemand anders, identificeer de reactie dan met de naam, zoals Hendrik. En doe de onderstaande oefening voor ten minste 5 minuten.

Zet beide voeten plat op de grond
Leg je linkerhand op je buik
Leg je rechterhand op je hart
Sluit je ogen
Adem in en uit
Volg je ademhaling
Zeg tegen jezelf tijdens het inademen: Ik ben veilig
Zeg tegen jezelf tijdens het uitademen: Ik ben geliefd

In het begin is dit uitdagend. Het kan lastig zijn om jezelf te vertrouwen. Maar je kan dit, jij kan jezelf helpen van binnenuit om rustig te worden en je veilig te voelen. Door jezelf de liefde te geven verschuiven je persoonlijke overtuigingen. Je bent goed genoeg en je bent het waard om zelfvertrouwen te hebben. Door jezelf oprechte aandacht te geven, ben je in staat om voorwaardelijke liefde los te laten en te voelen wat echt is.

Door jezelf oprechte aandacht te geven, ben je in staat om voorwaardelijke liefde los te laten en te voelen wat echt is.


← terug naar het overzicht
nl_NLNL
en_GBEN nl_NLNL